گردشگری در استرالیا یکی از پویاترین و تأثیرگذارترین بخشهای اقتصادی این کشور بهشمار میرود و نقش مهمی در جذب گردشگران بینالمللی دارد. گردشگری یکی از بزرگترین صنایعِ فرهنگی-اقتصادی جهان است؛ روز جهانی گردشگری (World Tourism Day) فرصتی است برای بازتاب نقش گردشگری در توسعه پایدار، تبادل فرهنگی و رونق اقتصادی کشورها. در این مقاله به دو پرسش مهم میپردازیم: چرا ۲۷ سپتامبر بهعنوان روز جهانی گردشگری انتخاب شد، و شرایط حال و چشمانداز صنعت گردشگری استرالیا در ۲۰۲۵ چگونه است؟
۲۷ سپتامبر بهعنوان روز جهانی گردشگری انتخاب شده زیرا در همان روز در سال ۱۹۷۰ «اساسنامههای» سازمان جهانی گردشگری ملل متحد (UNWTO) به تصویب رسید. نقطهای مهم در نظمبخشی بینالمللی به گردشگری که بعدها منجر به تعیین این روز شد. هدف از این روزها ، افزایش آگاهی عمومی نسبت به نقش گردشگری در توسعه اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی است و هر ساله موضوع و میزبان خاصی برای جشنها و رویدادها تعیین میشود.
ایده انتخاب یک روز جهانی برای گردشگری از پیشنهادهای فعالان و نمایندگان کشورها شکل گرفت و با گذشت زمان هدف آن فراتر از جشن تبدیل شد: این روز به بستری برای ترویج گردشگری پایدار، محافظت از میراث فرهنگی، و تعامل بینفرهنگی بدل شده است. سازمان جهانی گردشگری هر ساله «تم» مشخصی اعلام میکند تا توجه جامعه جهانی را به یک چالش یا فرصت مشخص در گردشگری جلب کند.
صنعت گردشگری در استرالیا در ۲۰۲۵
استرالیا که بهواسطه جاذبههایی مثل سیدنی اپرا، دریای بزرگ مرجانی (Great Barrier Reef) و فضاهای طبیعی بینظیرش شناخته میشود، پس از دوره افت ناشی از پاندمی، روند بازگشت گردشگری را تجربه میکند؛ با این حال بازیابی کامل بین بازارها و زمانها متفاوت بوده است. در ادامه آمار کلیدی ۲۰۲۵ با منابع رسمی ارائه میشود.
تعداد سفرهای بینالمللی به استرالیا (سال منتهی به ژوئن ۲۰۲۵): طبق گزارش Tourism Research Australia، تعداد سفرهای بینالمللی به استرالیا در سال منتهی به ژوئن ۲۰۲۵ برابر با ۷.۸ میلیون سفر ثبت شده است. این آمار نشاندهنده روند بازگشت گردشگری بینالمللی است.
دادههای ABS در گزارش «ورود و خروج خارجی» منتشره در ۲۰۲۵ نشان میدهد در جولای ۲۰۲۵ ورود کوتاهمدت مسافران ۷۴۳,۲۱۰ نفر بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد داشته است. این عدد نشان میدهد جریان مسافرتهای کوتاهمدت (گردشگران) در حال تقویت است.
ارزش اقتصادی بخش سفر و گردشگری
بررسیهای World Travel & Tourism Council (WTTC) نشان میدهد که بخش سفر و گردشگری استرالیا در سال ۲۰۲۵ میتواند تا حدود ۳۱۴.۴ میلیارد دلار استرالیا ارزش اقتصادی ایجاد کند و سهمی نزدیک به ۱۱.۴٪ از تولید ناخالص داخلی کشور داشته باشد. رقمی که بیانگر اهمیت بالای این بخش در اقتصاد ملی است.
فرصتها و چالشهای صنعت گردشگری استرالیا در ۲۰۲۵
بازگشت بازارهای نزدیک مثل نیوزیلند و هند، افزایش ظرفیت خطوط هوایی بینالمللی و تمایل گردشگران برای تجربه طبیعت و جاذبههای منحصربهفرد استرالیا؛ همه اینها میتوانند باعث رشد درآمدها و اشتغال در بخش گردشگری شوند.
مهمترین چالشها موارد زیر است:
- بازگشت نابرابر بازارهای بزرگ (مثلاً چین یا برخی بازارهای اروپایی در برخی بازهها)
- تأثیر تغییرات اقلیمی بر جاذبههای طبیعی (گزارشها حاکی از در معرض خطر بودن بخش قابل توجهی از جاذبهها در برابر تغییرات اقلیمی است)
- فشارهای زیرساختی و نیروی انسانی
- محافظت از محیطزیست
- تابآوری اقتصادی-محیطی
راهکارهایی برای بازیابی و رشد پایدار گردشگری در استرالیا
- تمرکز بر تنوع بازارها: کاهش وابستگی به یک یا دو بازار منبع و گسترش بازاریابی به بازارهای رو به رشد (هند، آمریکا لاتین و کشورهای جنوبشرق آسیا).
- تقویت مقاومت اقلیمی جاذبهها: سرمایهگذاری در بازسازی و حفاظت از جاذبههای طبیعی و توسعهٔ گردشگری کماثر زیستمحیطی.
- سرمایهگذاری در تجربه سفر دیجیتال و زیرساختها: بهبود تجربه سفر از طریق دیجیتالسازی خدمات، مدیریت جریان مسافر و تقویت شبکه حملونقل.
- آموزش و توسعه نیروی انسانی: برنامههای آموزشی و جذب نیروی کار ماهر در بخش مهم هستند تا کیفیت خدمات بالا رود و اشتغالِ بیشتری ایجاد شود. (پیشنهادها برگرفته از روندهای جهانی و توصیههای نهادهای تحقیقاتی صنعت)
۲۷ سپتامبر به دلیل پیوند تاریخیاش با تصویب اساسنامهٔ سازمان جهانی گردشگری، روزی نمادین برای تمرکز بر نقش و مسئولیت گردشگری در توسعهٔ پایدار است. در سطح ملی، استرالیا در ۲۰۲۵ نشانههایی از بهبود و بازگشت گردشگری بینالمللی را نشان میدهد (مثلاً حدود ۷.۸ میلیون سفر در سال منتهی به ژوئن ۲۰۲۵) و پیشبینیهای اقتصادی (WTTC) سهم بزرگی از GDP را برای این بخش میبینند؛ اما چالشهایی مانند تأثیرات اقلیمی و نوسانات بازارها نیز وجود دارد که نیازمند سیاستگذاری و سرمایهگذاری هدفمند است. در مجموع، گردشگری در استرالیا همچنان یکی از ارکان مهم اقتصاد و تصویر جهانی این کشور به شمار میرود.